เมื่อสายลมแห่งความเปลี่ยนแปลงพัดโหมจากสองขั้วอำนาจโลก สหรัฐฯ และจีน เศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จึงต้องยืนหยัดท่ามกลางแรงกระเพื่อมที่ไม่อาจคาดเดา รายงาน “AEC + China Update – มิถุนายน 2025” เปรียบดั่งภาพวาดฝีแปรงช่างเขียนผู้เชี่ยวชาญ ที่บรรจงแต้มเฉดสีของเศรษฐกิจเอเชียด้วยความละเอียดและลุ่มลึก

จีน: ผู้ยืนหยัดท่ามกลางคลื่นปั่นป่วน

แม้จีนยังเติบโตด้วย GDP ราว 4.2% แต่แรงสั่นสะเทือนจากสงครามการค้า ทำให้ภาพเศรษฐกิจสะท้อนความเปราะบางมากขึ้น การบริโภคภายในประเทศชะลอตัว ยอดค้าปลีกซบเซา ภาคอุตสาหกรรมบางส่วนชะลอลงอย่างชัดเจน แม้มาตรการกระตุ้นทางการเงิน เช่น การลดดอกเบี้ย จะถูกหยิบยกมาใช้อย่างต่อเนื่อง ผลที่ได้กลับยังไม่สามารถฟื้นแรงซื้อได้เต็มที่

สหรัฐฯ: ภาษี เทคโนโลยี และอำนาจต่อรอง

แม้จะมีข้อตกลงลดภาษีชั่วคราว 90 วัน แต่สหรัฐฯ ยังคงยืนกรานในจุดยืนเดิม ภาษีนำเข้ายังคงสูง และมีการยกเลิกสิทธิ “De minimis” กับสินค้าจีน ทำให้ต้นทุนสินค้าออนไลน์พุ่งสูงถึง 300% พร้อมมาตรการสกัดชิป AI จาก Huawei ที่ส่งผลสะเทือนถึงโครงสร้างห่วงโซ่เทคโนโลยีระดับโลก

อินโดนีเซีย: ปรับตัวเชิงรุกในจังหวะชะลอ

เศรษฐกิจในไตรมาสแรกเติบโตเพียง 4.87% ต่ำสุดในรอบ 3 ปี อินโดนีเซียเลือกใช้กลยุทธ์เชิงรุก ลดดอกเบี้ยเหลือ 5.50% และผ่อนคลายเกณฑ์ Local Content เหลือ 25% เพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุน พร้อมเร่งเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ในกลุ่มสินค้านำเข้าจำเป็น

เวียดนาม: ดาวรุ่งในเงาสงครามการค้า

เวียดนามได้แรงส่งจากการส่งออกอิเล็กทรอนิกส์ไปยังจีน เกาหลีใต้ และสหรัฐฯ ในช่วงภาษีผ่อนคลาย ขณะที่ภาคท่องเที่ยวก็พุ่งแรง นักท่องเที่ยวคาดว่าแตะ 22 ล้านคนในปีนี้ รายได้จากภาคนี้คิดเป็น 7.3% ของ GDP แม้จะเผชิญทุนสำรองต่ำและค่าเงินดองที่ยังอ่อน แต่ภาพรวมกลับสดใสในมิติใหม่

กัมพูชา: ผลไม้ เงื่อนไขการค้า และความท้าทายด้านพลังงาน

กัมพูชาเร่งเครื่องด้านการส่งออก โดยเฉพาะทุเรียนที่ถูกส่งตรงสู่จีนและอาเซียน พร้อมเปิดโต๊ะเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ หวังลดภาษีนำเข้าสินค้าสำคัญ แม้ในเวลาเดียวกันจะเผชิญแรงต้านจากมาตรการ AD/CVD ที่พุ่งถึง 3,521% กับแผงโซลาร์เซลล์จากสหรัฐฯ

ลาว: ดุลยภาพระหว่างพลังงานและภาระหนี้

แม้อัตราเงินเฟ้อจะชะลอลงอยู่ที่ 8.3% แต่ความกดดันจากภาระหนี้ต่างประเทศและค่าเงินที่ยังอ่อน ส่งผลให้ต้นทุนพลังงานสูงขึ้น โดยเฉพาะค่าไฟฟ้า ลาวยังต้องเผชิญกับการจัดสมดุลงบประมาณท่ามกลางความต้องการพลังงานที่ยังเพิ่มขึ้น

ประเด็นระดับภูมิภาค: อาเซียนรวมพลังในทิศทางใหม่

การประชุมสุดยอด ASEAN ครั้งที่ 46 ณ มาเลเซีย ได้ประกาศวิสัยทัศน์ ASEAN 2045 ที่เน้นความร่วมมือพหุภาคี การค้าดิจิทัล โลจิสติกส์อัจฉริยะ พลังงานสะอาด และเทคโนโลยีฟินเทค โดยมีติมอร์เลสเตร่วมเป็นสมาชิกใหม่ ขณะที่ความร่วมมือกับจีนและกลุ่ม GCC ยังคงขยายตัวสู่แนวรบเศรษฐกิจสีเขียว

บทสรุป: ยืนหยัดในคลื่นโลกาภิวัตน์

ปี 2025 ได้เปลี่ยนเวทีของ AEC จากผู้ตามเป็นผู้กล้า ด้วยการปรับตัวเชิงรุก และกลยุทธ์เจรจาที่เฉียบแหลม เศรษฐกิจเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จึงมิใช่เพียงฟันเฟืองในเครื่องจักรโลกอีกต่อไป แต่กลายเป็นแกนกลางของการเปลี่ยนแปลงใหม่ที่ต้องจับตามอง