สรุปสถานการณ์เศรษฐกิจอาเซียน-จีน ภายใต้แรงกดดันจากสงครามการค้าสหรัฐฯ

1. สงครามการค้ารอบใหม่: สหรัฐฯ กับจีนและอาเซียน

• สหรัฐฯ ประกาศใช้ Reciprocal Tariffs หรือภาษีตอบโต้การค้ารอบใหม่ โดยขึ้นภาษีสินค้าจีนสูงถึง 145% และอีกหลายประเทศในอาเซียน เช่น ไทย (36%) เวียดนาม (46%) และกัมพูชา (49%)

• สินค้าที่ได้รับผลกระทบหลัก ได้แก่ โซลาร์เซลล์ โดยเฉพาะจากเวียดนาม ไทย มาเลเซีย และกัมพูชา ซึ่งโดนภาษีสูงสุดถึง 3,521.14%

• ประเทศในอาเซียนเร่ง เจรจาการค้า กับสหรัฐฯ เช่น เวียดนามเสนอให้ลดภาษีเหลือ 0% ส่วนไทยเสนอเพิ่มการนำเข้าสินค้าจากสหรัฐฯ

2. ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและการส่งออก

• คาดการณ์ว่า Reciprocal Tariffs จะลด GDP ของประเทศต่าง ๆ ในปี 2025:

  • เวียดนาม: -1.5%

  • กัมพูชา: -1.4%

  • ไทย: -0.8%

  • จีน: -1.0%

• เวียดนามได้รับผลกระทบหนักที่สุด เพราะพึ่งพาการส่งออกไปยังสหรัฐฯ สูง (29% ของการส่งออกทั้งหมด)

• ส่งผลให้เศรษฐกิจเวียดนามปี 2025 อาจโตเพียง 5.3% จากเดิมที่คาด 6.8%

3. ปฏิกิริยาของจีน: มาตรการตอบโต้

• จีนขึ้นภาษีสินค้าสหรัฐฯ สูงถึง 125% พร้อมกับใช้มาตรการที่ไม่ใช่ภาษี เช่น:

  • จำกัดการส่งออกแร่หายาก

  • คว่ำบาตรบริษัทสหรัฐฯ

  • ยกเลิกคำสั่งซื้อสินค้า เช่น เครื่องบิน Boeing และเนื้อหมู

• ส่งผลให้ เงินหยวนอ่อนค่ารุนแรงที่สุดในรอบ 10 ปี

• รัฐบาลจีนจึง อัดฉีดสภาพคล่อง และอาจลดดอกเบี้ยนโยบาย พร้อมกับออกพันธบัตรพิเศษเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

4. สถานะของการลงทุนโดยตรงจากจีน (FDI) ในอาเซียน

• อาเซียนเป็นจุดหมายหลักอันดับ 2 ของ FDI จากจีน รองจากฮ่องกง

• เวียดนาม มาเลเซีย และกัมพูชา เป็น 3 ประเทศที่ได้รับการลงทุนมากที่สุดในกลุ่มอาเซียน คิดเป็น 22%

• โครงการเด่น เช่น รถไฟฟ้าความเร็วสูง คุนหมิง-ไฮฟอง และการขยายความร่วมมือภายใต้โครงการ Belt and Road

???? กรณีศึกษา: อินโดนีเซียและเวียดนาม

อินโดนีเซีย

• คาด GDP ปี 2025 จะชะลอลงเหลือ 4.5% เนื่องจาก:

  • ภาษี Reciprocal จากสหรัฐฯ ที่ 32%

  • ค่าเงินรูเปียห์อ่อนค่าหนักสุดในเอเชีย

  • นักลงทุนกังวลเรื่อง Danantara Sovereign Fund แม้เป็นหนึ่งในกองทุนความมั่งคั่งที่ใหญ่ที่สุดในโลก

• รัฐบาลต้องออกมาตรการรักษาเสถียรภาพค่าเงิน ตลาดทุน และเร่งการเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ

เวียดนาม

• แม้จะเคยได้รับผลบวกจากการย้ายฐานผลิตจากจีนช่วงสงครามการค้าทรัมป์ 1.0 แต่รอบใหม่นี้กระทบหนัก

• โซลาร์เซลล์ถูกตั้งภาษีสูงสุดถึง 813.92% ทำให้แทบส่งออกไม่ได้

• ปัญหาทางการค้าไม่ได้จำกัดแค่ภาษี แต่รวมถึงประเด็น Non-Tariff Barriers เช่น การเปลี่ยนแปลงถิ่นกำเนิดสินค้า และปัญหาทรัพย์สินทางปัญญา