ในปี 2025 จีนต้องเผชิญกับแรงกดดันครั้งใหญ่จากการว่างงานของคนหนุ่มสาว โดยตัวเลขผู้จบการศึกษาใหม่แตะ 12.2 ล้านคน เพิ่มขึ้น 3.4% YoY จาก 11.8 ล้านคนในปี 2024 ขณะที่ตลาดแรงงานยังไม่สามารถดูดซับกำลังแรงงานที่เพิ่มขึ้นได้ทัน ความไม่สมดุลนี้สะท้อนปัญหาที่ลึกกว่าการชะลอตัวของเศรษฐกิจ อัตราการว่างงานในกลุ่มอายุ 16–24 ปี ณ เดือนสิงหาคม 2025 อยู่ที่ 18.9% เทียบกับ 18.8% ในปีที่ผ่านมา แม้ตัวเลขจะต่างกันเพียง 0.1 จุดเปอร์เซ็นต์ แต่ระดับที่สูงต่อเนื่องสะท้อนความตึงเครียดเชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจจีน โดย 1 ใน 5 ของคนหนุ่มสาวไม่มีงานทำหรือทำงานไม่เต็มเวลา


ภายใต้สภาวะนี้ ปรากฏการณ์ Pretend Office Companies หรือการ “จ่ายเงินเพื่อแกล้งไปทำงาน” ได้เกิดขึ้นในหลายเมือง เช่น ปักกิ่ง เซี่ยงไฮ้ และเซินเจิ้น โดยผู้ใช้บริการต้องจ่ายเงินราว 30–50 หยวน (135–230 บาท) เพื่อเข้าใช้สถานที่ที่จำลองบรรยากาศการทำงานเสมือนอยู่ในสำนักงานจริง แม้จะเป็นเพียงบริการเลียนแบบสำนักงาน แต่ความนิยมของ Pretend Office Companies ชี้ให้เห็นว่า คนหนุ่มสาวจำนวนมากกำลังเผชิญกับภาวะ สูญเสียอัตลักษณ์และแรงกดดันทางสังคม การมี “ที่ไป” และ “กิจวัตรประจำวัน” ช่วยสร้างความรู้สึกว่าตนยังคงเป็นส่วนหนึ่งของแรงงานที่มีคุณค่า สาเหตุเชิงโครงสร้างมาจากการชะลอตัวของเศรษฐกิจจีน โดย GDP ที่เติบโตในระดับต่ำและการลงทุนภาคเอกชนที่ซบเซา ส่งผลให้การจ้างงานในอุตสาหกรรมดั้งเดิมไม่ขยายตัว ขณะเดียวกัน Skill Mismatch หรือความไม่ตรงกันระหว่างทักษะของบัณฑิตกับความต้องการของตลาดก็ทวีความรุนแรง


ในเชิงมหภาค การเพิ่มขึ้นของผู้ว่างงานและผู้ทำงานไม่เต็มเวลาจะกดดัน อัตราการบริโภคในประเทศ เนื่องจากรายได้ครัวเรือนลดลง เมื่อคนหนุ่มสาวกว่า 18% ไม่สามารถเข้าสู่ตลาดแรงงานได้เต็มที่ ย่อมกระทบต่อการใช้จ่ายในภาคบริการและสินค้าอุปโภคบริโภค ซึ่งจีนกำลังพยายามผลักดันให้เป็นเครื่องจักรขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ผลกระทบอีกด้านคือ ผลิตภาพแรงงาน (Labour Productivity) ที่อาจหยุดชะงัก เนื่องจากกำลังคนที่มีการศึกษาสูงไม่ได้รับโอกาสในการสะสมประสบการณ์จริงในตลาดแรงงาน หากปรากฏการณ์นี้ดำเนินต่อไป ความสามารถในการแข่งขันของเศรษฐกิจจีนในระยะกลางถึงยาวจะลดลง Pretend Office Companies จึงไม่ใช่เพียงปรากฏการณ์ทางสังคม แต่เป็นตัวชี้วัดเชิงจิตวิทยาว่าคนหนุ่มสาวจีนกำลังเผชิญกับ “แรงกดดันที่มองไม่เห็น” การจ่ายเงินเพื่อแกล้งทำงานอาจเป็นกลไกเยียวยาชั่วคราว แต่ไม่ได้แก้โจทย์เชิงโครงสร้างของเศรษฐกิจและตลาดแรงงาน


ในมุมของประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออก การติดตามปรากฏการณ์นี้มีความสำคัญ เพราะจีนเป็นตลาดส่งออกหลัก หากคนหนุ่มสาวซึ่งเป็นกำลังซื้อสำคัญไม่สามารถสร้างรายได้และกำลังซื้อได้เต็มที่ ผลกระทบจะลามมาถึงห่วงโซ่การผลิตและการค้าในภูมิภาค รวมถึงไทย ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองว่าปัญหาการว่างงานของคนหนุ่มสาวจีนคือแรงกดดันระยะยาว ทั้งในด้านการใช้จ่าย การลงทุน และเสถียรภาพสังคม Pretend Office Companies เป็นเพียง “สัญญาณเตือน” ว่าจีนต้องเร่งปฏิรูปตลาดแรงงาน การศึกษา และโครงสร้างเศรษฐกิจเพื่อให้สามารถดูดซับบัณฑิตใหม่ที่เพิ่มขึ้นทุกปี มิฉะนั้นตัวเลข 12.2 ล้านคน ในปี 2025 อาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของวิกฤตที่ลึกและยาวนานกว่านี้